¨Mensiversario de Helena¨

Como Helena fai un mes,

voulle falar do revés.

O piano toca as mans.

O mar nada nas sardiñas.

O ceo vai polo sol.

O gran arrastra as formigas.

A roseira está na rosa.

A noite érguese de lúa.

A igrexa está nas campás.

As tellas caen na chuvia.

Cantinho das Perguntas

à poetisa galega

Helena Villar Janeiro

1- Por que a poetisa escreveu tudo ao contrário? (PSR)

Sigo unha corrente da literatura infantil chamada “nonsense”, porque pretendo o xogo poético xustamente nese absurdo.

2- Por que ela deu o nome de Helena ao poema? (DMS)

Porque é así como se chama a nena á que vai dedicado.

3- Por que ela não escreve a poesia de novo, pondo tudo em ordem? (MAML)

O poema perdería o sentido lúdico co que foi creado.

4- Quanto tempo foi preciso para escrever este poema? (DMS) 

Estíveno pensando varios días para recoller todo o material que podía utilizarse. Darlle finalmente a forma levou só media hora. Pero ao día seguinte, cambiei para mellorar dous versos con material novo.

5- Como ela escolheu ser poetisa? (WTR)

Foi un exercicio xurdido na soedade dunha pequena aldea na que empecei a exercer a profesión de ensinante. Non había comunicacións nin luz eléctrica. A xente deitábase moi cedo e non había con quen falar. A gradeza daquela paisaxe alpina e a soedade puxéronme a falar comigo por medio dun diario. De alí saíu o primeiro libro, “Alalás” (o título dun canto melancólico galego).

6- Todas as poesias dessa autora são engraçadas? (RAS)

É diferente o resultado se van dirixidas ao mundo infantil ou ao adulto, pero procuro que si o sexan en calquera niveis con procedementos diferentes nos dous casos.

7- Quando você começou a vida de escritora e de poetisa? (VH)

O proceso empezou arredor de 1966, pero o primeiro libro publicouse en 1972.

8- Você gosta de ler o seu próprio livro de poesias? (EGR)

Si. Son moi perfeccionista e leo os poemas moitas veces antes de decidirme a publicalos. Despois, leo os libros enteiros cando teño que volver a eles por algunha razón, como adoita ser publicar algún oema que me solicitan.

9- Quem é o seu escritor favorito? (WEC)

Elixir un escritor entre a marabillosa colleita que nos deu a literatura universal é, non só difícil, senón imposible. Teño unha admiración e un cariño especial pola nosa Rosalía de Castro. Adoro a Saint Exupéry por “Le Petit Prince”. Gusto moito de Nélida Piñón, coa que teño unha boa amizade. E aí están Cervantes, Shakespeare, Dante, Homero, Gabriela Mistral…

10- Você também escreve para adultos? (ACSA)

Si. Teño feita moita creación para a infancia por darlles lecturas aos fillos propios nunha lingua na que apenas había literatura escrita. Hoxe volvo ter a Helena, a netiña do poema, que volve estar sacando creación con seiva nova. Pero a miña literatura naceu antes de traballar para as crianzas e ten un despois.

11- Você trabalha muito ou é fácil ser escritora? (EGR)

Para escribir, como para calquera outra vocación, necesítase ter algún dote específico. Pero tamén se medra no oficio que se desenvolve. Eu tiven profesión –fun ensinante- pero escribín moito. Hoxe comparto este labor co de fotógrafa, que completa a miña maneira de expresar algo de arte.

12- Você sabe fazer outras coisas, além de escrever? (YMAN)

Si. Son bastante “renacentista”. Falo idiomas, sei canto e toco a guitarra, gústame cociñar e fago traballos manuais con facilidade. Tamén exerzo de “mans verdes” coidando un xardín. Ademais tiven a profesión da que xa estou xubilada.

13- Sua carreira teve interrupções? (MEY)

Non. Incluso teño unha continuación do meu traballo pedagóxico en moitas participación nunha especie de voluntariado social.

14- Você já escreveu algum poema para os seus filhos? (MY)

Si. Case toda a miña produción para a infancia foi feita para eles como primeiros destinatarios. Logo publicáronse con ese material uns trinta libros entre poemarios, contiños e pequenas novelas.

15- Alguma coisa da sua vida pessoal atrapalhou a sua carreira? (ACS)

Non. Todo o contrario. Estou casado cun escritor e iso facilitou moito que me puidese dedicar a este traballo rodeada de comprensión e de cariño.

16- Que língua você fala? Quantos anos você tem? (AFJJ)

Como lingua propia fundamental na miña expresión falo galego e comprendo moi ben as variantes da lusofonía a través desta modalidade miña. Como segunda lingua teño o español. Como terceira o francés. Logo podo defenderme bastante ben en catalán, inglés e italiano.

17- De onde lhe veio inspiração para escrever ao contrário? (GG)

É moi frecuente na miña escrita para pequenas crianzas. Cando empecei con esta maneira de expresar “o revés” nin sequera sabía que era unha corrente nacida en Inglaterra.

18- Você tem livros publicados? (EVF)

Si. Son unha escritora con obra numerosa en poesía, narrativa, ensaio e artigos de prensa, pois hai 22 anos que teño unha colaboración semanal nun diario.

19- Você ganha a vida escrevendo poesia? (LL)

Non. A literatura escrita nunha lingua minorizada non dá diñeiro para vivir e menos a poesía. Por outro lado, xa dicía Cervantes “Escribir para comer/ es ni comer ni escribir”. Iso só o pode facer unha minoría e nunca foi a miña aspiración, porque obriga a facer cousas por obriga.

20- Em que cidade você nasceu? Ou, por que é “galega”? (BLC)

Nacín na vila de Becerreá, provincia de Lugo. Vivín moi en contacto co medio rural e neste contacto aprendín moito da nosa cultura popular e, sobre todo, adquirín a riqueza da lingua conservada sobre todo polas clases populares. Fixen os meus estudos na Escola de Maxisterio de Lugo, na Universidade de Santiago e na Universidade Complutense (Madrid). Agora volvo estar en contacto co mundo rural ás beiras da Ría de Arousa.

e a derradeira… a da  Profa. Maria Lúcia…

21- Por que cada verso possui cinco palavras?

Non o pensei así, pero o tipo de poema é tan estruturado que é lóxico o paralelismo na construción dos versos. Os poemas van marcando eles sós o seu propio camiño.

Obrigada, Profa. Helena Villar Janeiro, em meu nome e em nome de todos @s alun@s  que participaram desta aula de Filosofia da Arte. Tenho certeza que sentir-se-ão realizados ao mostrar-lhes as suas respostas e desejarão ainda mais conhecê-la através dos seus livros e blogues.

Até breve!